Orta əsrlər dövrünün ən böyük təbiblərindən biri İbn Sina və ya Əbu Əli Hüseyn ibn Abdullah ibn Həsən ibn Əli ibn Sina (latınlaşdırılmış adı Avisenna) 16 avqust 980-ci ildə Buxarada anadan olub.

Ən məşhur əsəri "Göz həkiminin dəftəri"dir. Qısa ömründə böyük titullar qazanıb: "Hüdcətül-Haqq" (həqiqət carçısı); "Şeyx-ur-Rəis" (böyük, müdrik), "Harami buzurq" (dahi təbib), "Şərəf-ül-Mülk" (ölkənin ən şərəfli insanı) və s.

İbn Sina (Avisenna) uşaqlıq illərində əlifbanı öyrəndikdən sonra kitabları oxumağa başlayır. İbn Sina gənc yaşlarında Buxara bazarına gedər, kitabları alıb oxuyar və öz biliyini artırardı. Bazara çıxarılan kitabların hamısını oxuyub başa çatdırdıqdan sonra, Buxara əmirinin sarayında işləyən atası əmirdən oğlu İbn Sinaya əmrinin kitabxanasında olan kitabları mütaliə etməyə icazə verməsini xahiş edir. Əmirin icazəsini alan cavan oğlan buradakı bütün kitabları oxuyur. Sonra atası İbn Sinaya elm öyrətmək üçün müəllim tutur. XI əsrdə Buxara xanlığının görkəmli müəllimləri İbn Sinanın onlara verdiyi sualların əksəriyyətinə cavab tapa bilmədiklərindən ona dərs deməkdən imtina ediblər.

Çox kiçik yaşlarından qeyri-adi istedadı ilə seçilən İbn Sina 10 yaşında sərbəst Quran oxuyub, ərəb klassiklərinin əsərlərini əzbər bilibi. 16 yaşa qədər hüquq və fəlsəfə ilə maraqlansa da sonralar təbabətə meyl göstərir və dünya şöhrətli təbib olur.

17 yaşlı İbn Sina hökmdarı müalicə edir. Hökmdar bu qeyri-adi oğlanı çox bəyənir və öz sarayının kitabxanasını ona həvalə edir. Böyük kitabxana İbn Sina üçün çox qiymətli tapıntı olur. Özbaşına mütaliələr, gözəl müşahidə və düşünmə qabliyyəti onun dahi həkim kimi məşhurlaşmasına səbəb olur.

18 yaşında İbn Sina artıq həkim kimi çox dövlət adamlarını, şəxsiyyətləri müalicə edərək daha da tanınır. O, çox fəal həyat keçirir. İslamı şeyxlərdən daha gözəl bilir, nadanlığa qarşı çıxdığından özünə çoxlu düşmənlər qazanıb. Buna görə də tez-tez bu şəhərdən o şəhərə köçmək məcburiyyətində qalıb. Son illərini İsfahanda və Həmədanda yaşayıb.

Həmədanda hökmdar onu saray həkimi, sonra isə vəzir təyin edib. İbn Sina vəzir kimi də böyük hörmət qazanıb. Elmi işinin ən qızğın çağında İsfahan hakimi Alayddövlə ilə əlaqəsi olduğu üçün həbs edilib. Bunu eşidən Alayddövlə Həmədana hücum edərək oranı zəbt edib, İbn Sinanı azad edərək İsfahana aparıb. Qəznəvilər İsfahanı tutandan sonra yenidən Həmədana qaçıb. 21 iyun 1037-ci ildə orada vəfat edib. Onun tibb ensiklopediyası (4 cildlik), müxtəlif fəlsəfi kitabları, astronomiya və metafizikaya aid əsərləri bütün dünyada məşhurdur.

"Təbabət elminin qanunu" - (5 cildlik) XII yüzil-likdə latın dilinə tərcümə olunur və bütün Avropa tibb məktəblərində uzun müddət yeganə tibb dərsliyi kimi tədris olunur. Bu kitabda insan anatomiyasından tutmuş bir çox xəstəliklər, səbəbləri, müalicə və profilaktikası, həmçinin, daxili xəstəliklər, göz və dəri, uşaq xəstəlikləri, cərrahi metodlar, müxtəlif məsləhətlər və s. verilib. Xəstəliklərin etimologiyasına aid biliklərin, insanın təbiətinə, həyat tərzinə uyğun xəstəliklərə yoluxması hallarının özünəməxsus şəkildə izahatı, onun tibb aləmində bu günədək tətbiq olunması İbn Sinanın təbabətə verdiyi ən böyük töhfələrdəndir. O yazırdı ki, insan öz sağlamlığını qorumaq üçün müxtəlif amillərə uyğunlaşmalıdır:

1) Qidaya;

2) geyimə;

3) burun vasitəsilə düzgün nəfəs almağa;

4) bədən quruluşunu həmişə düzgün formada saxlamağa;

5) xasiyyətini tarazlamağa;

6) bədənini "lazımsız tullantılardan" təmizləməyə;

7) fiziki və əqli aktivliyə.

Onun bu xarakteristikası günümüzə qədər gəlib çatıb, öz əhəmiyyətini heç də itirmətib. İbn Sina tibb aləmində ilk psixodiaqnostik olub. Nəbzə görə xəstənin müayinəsi onun qeyri-adi istedadından xəbər verir. İnsanda vegetativ dəyişikliklərə uyğun insan beyninin vəziyyəti, psixoloji durumu ona bir çox şeyi xəbər verirdi. Sanki sonralar onun bu elmi nailiyyətindən istifadə edərək müxtəlif eksperimentlər aparıb və "yalan detektoru" kimi aparatlar kəşf olunub.

İbn Sina ömrünün son illərində mədə sancılarından əziyyət çəkib. O, bu xəstəliyi haqda kitab belə yazıb. Öz-özünü böyük ustalıqla müalicə edə bilib. Lakin həmişə deyib: "Məni yaradan, məni mən tək idarə etməkdə gücsüzdür, bu xəstəliyi müalicə etmək əhəmiyyətsızdır". Şagirdi onun resepti ilə dərmanı düzgün hazırlamır və 57 yaşlı böyük alim mədə xorasının deşilməsindən dünyasını dəyişir. 1037-ci il 18 iyunda Həmədanda dəfn edilib.