XƏBƏRLƏR
MƏLUMAT
Əməkdar artist Firuz Xudaverdiyevin anım günüdür
ÜMÜMİ XƏBƏRLƏR
28/03/2022 01:03

Firuz Xudaverdiyev 1939-cu il iyulun 8-də Bakının Qobu kəndində anadan olub.

Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirib. Təyinatla — Mehdi Məmmədovun xeyir-duası ilə Mingəçevir Dövlət Dram Teatrına göndərilir. Yeddi il həmin teatrda fəaliyyət göstərən gənc aktyor C. Cabbarlının “Almaz” əsərində Fuad, S.S.Axundovun “Eşq və intiqam” pyesində Şəmsi bəy, S.Vurğunun “Fərhad və Şirin” əsərində Vəzir, İlyas Əfəndiyevin “Məhv olmuş gündəliklər” dramında Ədalət kimi maraqlı obrazlar yaradır. Aktyor tələbəlik illərini xatırlayarkən deyir: “O vaxtlar Rasim Balayev, Mikayıl Mirzə, Əlabbas Qədirovla eyni kursda təhsil alırdıq. Biz SSRİ Xalq artisti, professor Mehdi Məmmədovun sinfində oxuyurduq. O zaman bizlər — gələcəyin gənc aktyorları böyük arzularla yaşayırdıq. İnstitutda bizə dərs deyən müəllimlərimizin əksəriyyəti Azərbaycanın tanınmış və məşhur sənətçiləri idilər. Yaxşı xatirimdədir, səhnə danışığı kafedrasının rəhbəri Müxlis Qənizadə biz tələbələrin həm də yaxın dostu və sirdaşı idi. Onun rəhbərliyi altında maraqlı kompozisiyalar, səhnəciklər, tematik süjetlər hazırlayardıq. Radioda da çıxışlarımız olardı”. Səhnədə taleyinə kiçik rollar düşsə də, Firuz Xudaverdiyev zaman-zaman xırda rolların böyük aktyoru kimi tanınıb, sevilib. Ən kiçik rolları belə, böyük şövq və məhəbbətlə oynayıb. Cəlil Məmmədquluzadənin “Dəli yığıncağı”nda kişi, A. Şaiqin “Fitnə” sində qoca, V. Şekspirin “Maqbet”ində əsgər, L. Frankın “Yad adam”ında çolaq, Anarın “Səhra yuxuları”nda polis və onlarca belə maraqlı, yaddaqalan rolları onu bir aktyor kimi sevdirib. O da bütün qəlbi ilə sənəti, səhnəni sevib...

1976-cı ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının truppasına qəbul olunub və bir çox tamaşalarda müxtəlif səpkili obrazlar yaradıb.

Firuz Xudaverdiyev bir sıra televiziya tamaşalarında da maraqlı və yaddaqalan obrazlar yaradıb. O, ”Dəvətnamə”də müəllim, “Həmyerlilər”də Sarı Sarızadə, “Ordan burdan”da müəllim, “Pəncərədə işıq”da Firuz obrazlarını ərsəyə gətirib.

Günlərin birində Firuz Xudaverdiyev ailəsi ilə dənizkənarı parkda gəzintiyə çıxır. Qəfildən Mehdi Məmmədovla üz-üzə gəlirlər. Rejissor uşaqlara mehribanlıqla nəzər salır. Növbəti günlərin birində Mehdi Məmmədov Firuz Xudaverdiyevə məsləhət görür ki, Tahiri teatra gətirsin. Ona rol verib sınasınlar. Firuz bir ata kimi tərəddüd etsə də, rejissorun əminliyi onu sakitləşdirir. Tahirin böyük səhnədə ilk rolu “Dəli yığıncağı”nda xəstə uşaq obrazı olur. İlk tamaşa günü hamıdan çox Tahirin atası — Firuz həyəcan keçirir. Tez-tez sual verirdi: “Görəsən, Tahir Mehdi müəllimin ümidini doğrulda biləcəkmi?” Uşaqlıdan dilli-dilavər, hazırcavab olan Tahir ilk roldaca özünü doğruldur. Balaca aktyorun oyunu tamaşaçılar tərəfindən alqışlarla qarşılanır. Həmin tamaşadan sonra Tahir bir-birindən maraqlı rollar oynayır. Moskvalı teatrşünas A. Belixov Tahirin bu rolunu yüksək qiymətləndirərək yazırdı: “Tahir Əhməd rolunu o qədər təbii, canlı oynadı ki, mən elə zənn etdim, o, təcrübəli bir aktyordur”. Krımda hərbi xidmətdə olan Tahir il yarımdan sonra Vətənə qayıdır. 1992-ci ildə Milli Ordunun sıralarında əvvəlcə Ağdərə cəbhəsində düşmənə qarşı döyüşlərdə iştirak edir. Sonra döyüş yolu Ortakənd, Sırxavənd, Çıldıran yaşayış məntəqələrindən keçir. Dəfələrlə ölümlə üzbəüz dayanır, müharibənin şiddətli döyüş səhnələrinin şahidi və iştirakçısı olur. Ağdərədən sonra Tahir Füzuli cəbhəsində döyüşür. Bu döyüşlərin birində — 1994-cü il aprelin 16-da Tahir ağır yaralanmış yoldaşı Akifi xilas etmək üçün onu döyüş meydanından çıxarmağa çalışarkən ayağı altında partlayan düşmən mərmisindən yaralanıb yerə çökür. Dikəlmək istəyərkən köksündən aldığı güllə yarası onun həyatına son qoyur.

Tək övladını deyil, həm də dostunu və səhnəni paylaşdığı övladını itirən aktyor bu acını ömrünün sonuna kimi qəlbində daşıyır…

Kiçik rolların böyük ifaçısı olan Firuz Xudaverdiyev 2002-ci ildə “Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti” fəxri adına layiq görülüb.

Əməkdar artist Firuz Xudaverdiyev 2017-ci il martın 28-də dünyasını dəyişib, doğulduğu kənddə dəfn edilib.

Baxış sayı: 353